- Žiri je nagradio filmove 'Bombaš', 'Priča o Subi' i 'Joymakers' na 72. festivalu, a na 73. su priznanja dobili 'Zidovi govore', 'Roš' i 'Omama'.
Dodelom nagrada najboljim filmskim ostvarenjima, u nedelju, 27. septembra završen je ovogodišnji 72/73. Martovski festival – Beogradski festival dokumentarnog i kratkometražnog filma.
Tokom sedam festivalskih dana u Domu omladine Beograda prikazan je bogat tamičarski i revijalni program, među kojima je bilo 26 premijera. Publika je imala priliku da vidi dokumentarne, kratke igrane, eksperimentalne i animirane filmove domaćih i inostranih autora. Na programu su bili kako filmovi afirmisanih stvaralaca, tako i debitantska ostvarenja i radovi nastali u okviru filmskih radionica, pružajući tako uvid u različite pravce savremene filmske produkcije i mesto domaćeg filma u tom kontekstu.
O nagradama 72/73. Martovskog festivala odlučivao je žiri u sastavu: Stefan Uroš Tešić, glumac i producent; Rajko Đukić, direktor fotografije i Milan Bosiljčić, glumac i edukator.
Nagrade je uručio predsednik Odbora Martovskog festivala Nikola Rajičić.
NAGRADE 72. MARTOVSKOG FESTIVALA
NAJBOLJI EKSPERIMENTALNI FILM 72. MARTOVSKOG FESTIVALA
„Bombaš“, reditelj Zlatko Milojičić
Priča o radoznalosti koja prerasta u opasnost. Kroz eksperimentalni vizuelni i narativno-dokumentarni pristup, u filmu se na vešt način prepliću stvarnost i sećanje i istražuje granica između nevinosti detinjstva i surove stvarnosti.
NAJBOLJI MEĐUNARODNI FILM 72. MARTOVSKOG FESTIVALA
„Brzina distance između nas“ (Sjedinjene Američke Države), reditelj Juval Šapira
Ostvarenje u kojem reditelj na vizuelno sveden, ali izuzetno potresan način donosi svedočanstvo o psihološkim izazovima gubitka najbližih, ocrtavajući paradoks izgubljene budućnosti.
NAJBOLJI SCENARIO 72. MARTOVSKOG FESTIVALA
Nenad Džoni Racković, za film „Kralj ničega“
Umetnik, pisac, skejter, žrtva slave i publiciteta, u krizi srednjih godina vraća se svojim korenima ponovo otkrivajući ljubav prema stripovima sa kojima je proveo decenije sazrevanja i života na ulici. Autor priču svog života gradi efektno, uz samoironiju i humor. Ovaj film ohrabruje razvoj autentičnih, originalnih pripovesti pretočenih u jezik stripa i animacije.
NAJBOLJI KRATKOMETRAŽNI FILM 72. MARTOVSKOG FESTIVALA
„Pele, Džaja, Slavka“, u režiji Dragane Kanjevac
Dokumentarac o najboljoj golgeterki prvenstva Evrope u ženskom fudbalu 1976, Slavki Kanjevac, koja je sa zemunskom Slogom postala vicešampionka Evrope. Vešto iskoristivši ovu priču film nas upoznaje sa sportom koji je pre pedeset godina bio u povoju, navodeći nas na razmišljanje o tome kako i koliko brzo se menjala uloga žene u sportu i u društvu.
NAJBOLJI DUGOMETRAŽNI FILM 72. MARTOVSKOG FESTIVALA
„Priča o Subi“, autora Vladimira Bajića i reditelja Andreje Milinovića
Kroz sećanja prijatelja i kolega saznajemo zašto je Mitar Subotić, rano preminuli muzičar, jedna od ključnih figura novosadskog novog talasa osamdesetih, ali i ono mnogo značajnije – kakva je ličnost bio. Bogat muzički arhivski materijal bio je izazov koji su autori uspešno obradili i time posebno obogatili ovo filmsko ostvarenje.
GRAND PRIX 72. MARTOVSKOG FESTIVALA
„Joymakers“, rediteljka Jelena Radenović
Dokumentarno istraživanje o muzičkom nasleđu romskih trubača u Srbiji, otkriva da se iza dinamičnih melodija krije težak život. Milan Nikolić Donja, nastavljač važne misije učitelja Maksuta Maksutovića, trudi se da nauči romsku decu da ispravno sviraju trubu i istovremeno da sačuvaju zdravlje. Susret američke umetnice i profesorke Nade Miljković sa Milanom odvija se u nostalgičnoj atmosferi i uz refleksije na katarzičnu snagu duvačkih instrumenata u ljudskom životu - od rođenja do smrti. Isprepletenost sudbina dijaspore i romskih muzičara, sa akcentom na socijalnim aspektima njihovih sudbina prevazilazi okvire stereotipa, čineći ovaj film posebno vrednim vizuelnim i muzičkim dokumentom.
NAGRADE 73. MARTOVSKOG FESTIVALA
NAJBOLJI SCENARIO 73. MARTOVSKOG FESTIVALA
Uroš Vladimir Janjić, za film „Zidovi govore“
Nepristrasna analiza urbane komunikacije i ulične umetnosti. Iza ovog ostvarenja stoji impozantan istraživački rad o temi grafita na prostoru Balkana, uobličen u dinamičnu i zanimljivu kinematografsku celinu.
NAJBOLJI MEĐUNARODNI FILM 73. MARTOVSKOG FESTIVALA
„Uroš“ (Crna Gora), reditelj Mato Uljarević
U ekspresivnoj, ručno rađenoj animaciji smenjuju se nadrealni fragmenti iz života neobičnog umetnika Uroša Toškovića. Izrađen u formatu „sličica po sličica“ analognom animacijom crteža na papiru, ovaj film, ovenčan priznanjima na brojnim festivalima, takođe je oda umetnosti samoj, onoj koja povezuje slikarstvo i pokret.
NAJBOLJI ANIMIRANI FILM 73. MARTOVSKOG FESTIVALA
„Kako sam upoznao svoga zeku“, reditelj Luka Marinčević
Duhovita crtica o životu. O idealnoj mladalačkoj ljubavi koja je zauvek zabeležena na filmskoj traci, dok se u stvarnom životu možda završila drugačije. Sveden na nekoliko minuta ovaj animirani film ukazuje na potencijal autora da kroz nepretenciozne urbane vizuelne zapise gradi ubedljivu atmosferu.
NAJBOLJI KRATKOMETRAŽNI FILM 73. MARTOVSKOG FESTIVALA
„Dužnik mrtvima“, reditelj Aleksandar Ćirić
Dragoljub Zlatković već šest decenija neumorno sakuplja narodno blago pirotskog kraja. Svojim radom uspeo je da od nestanka sačuva čitav jedan svet – običaje, kulturu, govor i tradiciju. Kao i sama kultura istočne Srbije, ovo filmsko ostvarenje obiluje živopisnim portretima nosilaca tradicije. Strpljenje sa kojim je istkana ova filmska priča pored nesumnjive etnološke vrednosti podseća na bogatstvo ne samo kolokvijalnog jezika već i kulture istočne Srbije.
NAJBOLJI DUGOMETRAŽNI FILM 73. MARTOVSKOG FESTIVALA
„Roš“, reditelj Dušan Krstić
Priča o životu rođenog Beograđanina, poreklom Slovenca, počasnog konzula Kraljevine Norveške, vojnika i preduzetnika, zahvaljujući kome je sačuvan čuveni govor majora Gavrilovića braniocima Beograda iz 1915. Višegodišnja potraga za dokumentima i istorijskim činjenicama vešto je oblikovana u prijemčivu filmsku formu koja osvetljava jednu od zaboravljenih ličnosti naše istorije – Đorđa Roša.
GRAND PRIX 73. MARTOVSKOG FESTIVALA
„Omama“ (Mađarska, Belgija, Portugalija), reditelj Martin Her
Film koji prikazuje intimno i neobično promišljanje otpornosti i propadanja, klasni jaz između dva glavna junaka ali i stvari koje ih povezuju. Pomoću minimalnih izražajnih sredstava, isključivo kroz statične fotografije, na majstorski način pripoveda o prolaznosti života.
Autor nagrada 72/73. Martovskog festivala je multimedijalni umetnik Srđan Stefanović, a u pitanju su unikatne skulpture nazvane „Umetnički otisci Beograda“. Svaka skulptura je autentični umetnički otisak tla koje u sebi nosi geološki i urbani kod Beograda. Njihove gornje strukture kovane su na hladno od plemenitog metala, direktno na beogradskom tlu. Harmonično se stapaju sa tamnim, monolitnim postamentom, čineći celinu koja u sebi čuva vekovnu istoriju i neukrotivi duh ove istorijske raskrsnice svetova. Spajanjem duboke tradicije i modernog urbanog impulsa, stvorena su unikatna monumentalna dela - priznanja namenjena odabranim autorima čiji talenat ostavlja trajan, neizbrisiv i vizionarski trag u svetskoj kinematografiji. Završno veče 72/73. Martovskog festivala zaokruženo je beogradskom premijerom dokumentarnog filma „Petrović, Miroslav Bata: filmovi iz inata!“ (Srbija, 2026, 93:00), u režiji i po scenariju Srđana Stojanovića. Film donosi presek životnog puta i kreativnog rada jednog od najplodnijih domaćih filmskih stvaralaca, legendarnog „alternativca“, dokumentariste i istraživača različitih formi pokretnih slika. Petrović je kao autor potpisao više od 160 filmova, a kao producent više od 350.
Ovogodišnji, 72/73. Martovski festival održan je od 21. do 27. septembra u Domu omladine Beograda. Martovski festival je stalna manifestacija u oblasti kulture od značaja za Grad Beograd, koji je glavni pokrovitelj manifestacije. Pokrovitelji festivala su Ministarstvo kulture Republike Srbije i Filmski centar Srbije, dok je organizator i izvršni producent Dom omladine Beograda.